Bir Kuşak Bir Yol Projesi Çıkmaza mı giriyor

Yurtdışı ve yurti̇ci̇ndeki̇ bi̇rçok uzman ve medya her geçen gün bu projeye şubhe ı̇le yaklaşıyor, Çi̇n’i̇n yeni̇ ipek yolu projesi̇ olarak tanıtılan bu plan peki̇n’i̇n sırtındaki̇ ağır bi̇r yüke mi̇ dönüşecek?

Bir Kuşak Bir Yol Projesi Çıkmaza mı giriyor

Bir Kuşak Bir Yol Projesi Çıkmaza mı giriyor

“Lianhe” gazetesinin yayınladığı habere göre, Çin medyası, Merkezi Hükümet’ten aldıkları talimata uyarak “KUŞAK ve YOL” projesi hakkında yürütülen propaganda çalışmalarının temposunu düşürüyorlar ve şu iki kritik noktanın altını çiziyorlar: Birincisi “Kuşak ve Yol” bir  “Marşal projesi” değildir. İkincisi “Kuşak ve Yol” bir stratejik proje değildir. Uzmanların yorumlarına göre, bu açıklamaların sebebi çevre ülkelerin Çin tehdidi endişelerini ortadan kaldırmak, Çin-Amerika ve Çin-Japonya diyaloglarını devam ettirerek geleneksel diplomatik politikasına tekrar geri dönmektir.

Pekin’in bu temkinli davranışları her geçen gün artan Çin-Amerika ticari çatışmaları ile alakalıdır. Haberde siyasi analizci Ma Yungen’in sözünden alıntı yaparak şöyle devam edilmektedir:  Çin ve Amerika arasında patlak veren ticaret savaşı Çin’in “Kuşak ve Yol” projesinin ekonomi gücünün yıpranmasını hızlandırmaktadır ve zaten riskli duruma düşen “Kuşak ve Yol” projesini devam ettirmek demek “yangına körükle gitmek” anlamına gelmektedir.

“NEWYORK’S TİME”in aktardığı habere göre Çin, son 5 yıl içerisinde 100 milyarca Dolarlık sürekli artmakta olan kapitalini sarf ederek fazla iddialı bir projeyi ortaya koydu. Çin ayrıca Asya, Doğu Avrupa ve Afrika’daki bir çok büyük projelere maddi destekler sağlamak suretiyle kendisinin küresel etkisini artırmak için çabalıyor fakat Pekin artık bu yolda frene basmaya başladı.

Bunun somut kanıtlarından biri: bu sene anlaşmaya varılan sözleşme miktarında geçen seneye göre düşüş olmasıdır. NEW YORK’S TIME’ın verdiği bilgiye göre, Çin hükümeti bir özel komisyon kurarak “KUŞAK VE YOL” projesi için şu ana kadar hangi konularda anlaşmalar yapıldı, finansman koşulları nelerdir veya hangi ülkelerle anlaşmalar yapıldı gibi konular hakkında geniş çaplı soruşturma yürütmeye başladı. Çin resmi istatistiklere göre bu yıl Ocak ayından Mayıs ayına kadar Çin firmalarının “KUŞAK VE YOL” projesi adı altında yapılan toplam anlaşma miktarı 36,2 milyar dolara ulaşmış durumda. Hacmi büyük olmasına rağmen geçen seneye kıyaslandığında % 6 azalma gözüküyor.

Nitekim Çinli idareciler endişelerini dile getirmeye başladılar. Çin merkez bankası genel müdürü Yi Gang şöyle dedi: “yatırım ve finansmanın sürdürebilirliğinin garanti altına alınabilmesi çok önemlidir”. Yani Çin finans müesseselerinin “KUŞAK VE YOL” projesi kapsamındaki yurtdışı kredilendirme konusunda temkinli davranmalarını, iyi hesap-kitap yapmalarını ve karşı tarafların borçlarını ödeyebileceğini garanti altına almak mecburiyeti olduğunu ifade etmektedir.

Bu yıl Haziran ayının ortasında Şangay’da düzenlenen “Çin Finans Yöneticileri” toplantısında, yöneticiler temkinli olma konusunda ortak beyanatta bulundular. Çin EXIMBANK Yönetim Kurulu Başkanı Hu Xiaolian şöyle bir ifadede bulundu: “küresel ticaret ve yatırımlar şu anda bir fırtına içinde, sadece EXIMBANK’ın sağladığı kaynak  Kuşak ve Yol kapsamında 56 ülkede yürütülmekte olan yaklaşık 1400 proje için toplam 780 milyar Yuanı aşmıştır. Fakat Hu Xiaolıan’in esas anlatmak isteği kritik nokta Kuşak ve Yol projesi için gereken sermayenin kısa bir müddet içinde abartılı ve gösterişli bir şekilde harcanması değil, asıl olan nasıl bir şekilde sağlam bir denetimden geçerek sürdürebilirliğini garanti altına alarak tedrici bir süreçle Kuşak ve Yol projesinin hayata geçirilmesi için kullanılması olarak değerlendirmek mümkündür.

Haziran ayının sonunda düzenlenen “Kuşak ve Yol” zirve forumunda, Hongkong Ticaret Kalkınma Ajansı’ndan Luo Kangrui şöyle bir ifadede bulundu: “Kuşak ve Yol” üzerindeki bazı ülkeler Çin’in resmi devlet sektörlerini görünce sanki bunlar devlet girişimi, hatta hibe imiş gibi algılıyorlar,  halbuki bunların iyi anlamaları gereken husus, bütün bu yatırımlar devlet politikası değil ticari kuralları esas alıyor olmasıdır”.

NEW YORK’S TIME’ın haberine göre, “KUŞAK ve YOL” projesi üzerindeki ülkelerin Çin’den aldıkları kredileri rastgele kullanmaları beklenenin tersine bu ülkelerle Çin arasındaki ilişkilerin kötüleşmesine yol açmıştır. Örneğin Malezya yeni hükümeti zaten anlaşmaya varılan projelerin yarısını durdurdu, Malezya ve Srilanka yeni hükümetleri önceki hükümetlerin neden bu kadar yüklü miktarda kredi aldıkları konusunda sorgulamaktadır.

Ayrıca Amerika ve diğer ülkeler, özellikle Çin ile gittikçe keskinleşen ticaret savaşları, Amerika’nın faiz artırma kararının diğer bölgelerde yol açabilecek finans depremi ihtimali ve küresel ekonomideki belirsizlikler “KUŞAK ve YOL” projesinin gidişatını olumsuz etkileyecektir.

 

Kaynak: http://cn.rfi.fr/中国/20180704-一带一路遭遇困局

Yayın Tarihi: 4 Temmuz 2018

Yazan: Andry

 

 

Yorum yaz